سؤالات مطرح شده توسط بازديدکنندگان در فرم هاي نظر سنجي نوروز 87
1. زندگي نامه کوروش (شامل: تاريخ تولد، مرگ، پادشاهي و چگونگي مرگ «طبيعي، قتل»، جنازه کوروش و همسرش کجاست؟و ...)
پاسخ: زندگی نامه کوروش به طور خلاصه در آرشیو آبان ماه قرار داده خواهد شد.
2. چرا در اطراف مقبره باغ به سبک قديم يا درخت هاي زيبا و فضاي سبز ايجاد و کف محوطه آرامگاه سنگفرش نمي شود؟
پاسخ: عدم مطابقت با ضوابط ميراث جهاني بازسازي تاريخي ممنوع مي باشد.
3. آيا فقط همين يک خرابه کاخ کوروش است؟
پاسخ: کوروش در دوره زندگي خود در پاسارگاد اقدام به ساخت و ساز کاخها و بناهايي نمود که کاخ دروازه، بارعام و اختصاصي از جمله کاخهاي کوروش مي باشند که از آن زمان تاکنون فقط قسمتهايي از آنها باقي مانده است. جهت توضيحات بيشتر مي توانيد به آرشيو مراجعه فرمائيد.
4. چرا جهت جلوگيري از خوردگي سنگ ها از مواد محافظ استفاده نمي شود؟
پاسخ: در حال حاضر مرمت آرامگاه و آبنماها در حال انجام است.
5. قدمت ساخت پاسارگاد؟
پاسخ: پاسارگاد اولين پايتخت پارسي دولت هخامنشي مي باشد که تاريخ ساخت آن مربوط به دوره کوروش و ابتداي پادشاهي داريوش مي باشد.
6. آيا پانته آ زن کوروش بوده است؟
پاسخ: پانته آ همسر کوروش نبوده . وي همسر يکي از سرداران سپاه کوروش بوده که در جنگ با ليديه شوهر وي کشته مي شود و پانته آ به جاي همسرش فرماندهي سپاه را بر عهده مي گيرد.
منابع:
- تاريخ هرودوت/نويسنده: هرودوت/مترجم: غلامعلي وحيد مازندراني/انتشارات دنياي کتاب/1368.
7. جمشيد و رستم که بوده اند؟
پاسخ: جمشيد يکي از پادشاهان اساطيري ايران بوده که نام آن در شاهنامه فردوسي آمده است . در دوره هاي بعد از هخامنشيان که اطلاع چنداني از آنها و سازندگان تخت جمشيد وجود نداشت مردم بناهاي هخامنشي موجود در دامنه کوه مهر را به جمشيد نسبت داده و مي پنداشتند که ساخت آنها کار جمشيد مي باشد . نام اصلي تخت جمشيد پارسه مي باشد . رستم نيز يکي از پهلوانان باستاني ايران بوده که وجود خارجي نداشته و نقشهاي ساساني اردشير و شاپور بر صخره هاي کوه حاجي آباد را به رستم نسبت داده و نام نقش رستم را به آنها داده اند .
منابع:
- شاهنامه فردوسي /نويسنده: ابوالقاسم فردوسي/ناشر: بيهق کتاب/1386.
- تاريخ اساطيري ايران/ نويسنده: ژاله آموزگار/ انتشارات: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني(سمت)/1385.
8. چرا براي مرداني به بزرگي کوروش کبير در مورد فضا و حفاظت کوتاهي زيادي انجام مي شود؟
پاسخ: در حال حاضر مرمت آرامگاه کوروش و آبنماها در حال انجام است.
9. کوروش با چه کشورهايي جنگيد؟
پاسخ: کوروش پس از تاسيس امپراتوري هخامنشي با کشور ليديه ، ارمنستان ، بابل و قوم ماساژتها جنگيد و نهايتا در اين جنگ کشته شد.
منابع:
- تاريخ سياسي هخامنشيان/ نويسنده: محمد آ. داندامايف/مترجم: خشايار بهاري/نشر کارنگ/1381.
- امپراتوري هخامنشي/ نويسنده: پير بريان/مترجم: ناهيد فروغان/نشر قطره و فروزان/ج1/1380.
10. دليل اينکه پس از سالها هنوز سقف مسقف جهت حفاظت از آرامگاه ساخته نشده است چيست؟
پاسخ: سقف حاضر براي انجام کار مرمت نصب شده است و ايجاد سقف دائمي به دليل مخدوش کردن منظره آرامگاه از نظر ضوابط جهاني ممنوع مي باشد.
11. آيا ساخته شدن سد سيوند به اين بناي گرانبها آسيبي نمي رساند؟ براي جلوگيري از ساخت اين سد چه اقداماتي صورت گرفته است؟
پاسخ: در مورد آثار محوطه از جمله آرامگاه آسيبي وارد نمي نمايد.
12. پيشنهاد مي گردد اين بنا به صورت ماکت در سايزهاي کوچکتر ساخته شود تا مشکل واقعي بنا در سايز هاي کوچکتر مشاهده شوند؟
پاسخ: در حال حاضر ساخت ماکت شروع شده است.
13. چرا مطمئن نيستيد که جسد کوروش داخل مقبره وجود دارد يا خير؟ چه وسايلي با او دفن شده است؟
پاسخ: بر اساس مطالعات انجام شده بر روي آرامگاه ، جسد کوروش اکنون درون آن وجود ندارد . جسد کوروش درون اطاقک موجود بر روي قسمت پلکاني دفن شده بوده که مشخص نيست در چه زمان و توسط چه کساني جسد از درون آرامگاه خارج شده است . " آخرين فردي که جسد را درون آرامگاه ديده است اسکندر مقدوني بوده .- لباس و رداي کوروش، جنگ افزار و تاج وي نيز درون آرامگاه وجود داشت ."
منبع:
- بررسي ها و مطالعات انجام شده توسط کارشناسان طي چند سال گذشته بر روي آرامگاه.
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
14. چرا بناهاي تاريخي مانند پاسارگاد و گنجينه هاي نهفته در آن امروزه نيز به سرقت مي روند و حفاظت کافي از آن ندارند؟
پاسخ: در قرن هاي گذشته اتفاق افتاده است(قبل از تشکيل سازمان ميراث فرهنگي)
15. چرا آيين و رسومات زمان کوروش امروزه رواج ندارد؟
پاسخ: در دوره هاي بعد از هخامنشيان به دليل ورود اقوام و فرهنگهاي مختلف به داخل سرزمين ايران و رواج سنتها و فرهنگهاي غير ايراني ، امروزه کمتر اثري از سنتها و آيينها دوره هخامنشي به جاي مانده است .
16. زمان تاريخي خطور شاه در ايران و چگونگي کشته شدن او ؟
پاسخ: کوروش در حدود سال 550 پيش از ميلاد بر آستياک آخرين پادشاه ماد چيره گشت و امپراتوري هخامنشي را بنيان نهاد . کوروش در جنگ با ماساژتها در شمال ايران در حدود سال 529 پيش از ميلاد کشته شد . پيکر او به پاسارگاد منتقل شد و درون آرامگاهش آرام گرفت .
منابع:
- تاريخ سياسي هخامنشيان/ نويسنده: محمد آ. داندامايف/مترجم: خشايار بهاري/نشر کارنگ/1381.
- امپراتوري هخامنشي/ نويسنده: پير بريان/مترجم: ناهيد فروغان/نشر قطره و فروزان/ج1/1380.
17. بناي آثار آرامگاه از چه آجري درست شده است؟ چند درصد آرامگاه ضد زلزله است؟ بزرگترين اقدام کوروش چه بوده است؟ کوروش چند سال پادشاهي و چند سال عمر کرد؟
پاسخ: آرامگاه کوروش از سنگهاي سفيد آهکي ساخته شده که از لحاظ معماري و مقاوم بودن داراي وضعيت مناسبي مي باشد . کوروش بزرگ در حدود 29 سال فرمانروايي کرد و در سن 68 سالگي ديده از جهان فرو بست . مهمترين اقدام او تدوين اولين منشور و بيانيه حقوق بشر مي باشد .
منابع:
- تاريخ سياسي هخامنشيان/ نويسنده: محمد آ. داندامايف/مترجم: خشايار بهاري/نشر کارنگ/1381.
- امپراتوري هخامنشي/ نويسنده: پير بريان/مترجم: ناهيد فروغان/نشر قطره و فروزان/ج1/1380.
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
18. در مورد کاخ دروازه مي خواستيم بيشتر بدانيم.
پاسخ: در بخش آرشيو به طور مفصل توضيح داده شده است.
19. اسم پاسارگاد به چه معناست وچرا به پاسارگاد معروف شده است؟
پاسخ: نام پاسارگاد از قبيله پاسارگاديان گرفته شده که نجيب ترين و بزرگترين قبيله پارسي بوده اند . پاسارگاد به معناي اردوگاه پارسيان مي باشد.
منابع:
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.
- پاسارگاد/نويسنده: علي سامي/ناشر: کتابفروشي معرفت شيراز/1330.
- تاريخ هرودوت/نويسنده: هرودوت/مترجم: غلامعلي وحيد مازندراني/انتشارات دنياي کتاب/1368.
20. داربست هاي بسته شده دور پاسارگاد به چه منظور است؟
پاسخ: داربستهاي فلزي موجود در اطراف آرامگاه کوروش به منظور انجام کارهاي مرمتي و حفاظتي نصب شده که با تمام شدن کار مرمت آرامگاه در پايان سال 87 از اطراف آن برداشته خواهند شد.
21. نحوه ساخت بناهاي پاسارگاد؟
پاسخ: پاسارگاد نخستين پايتخت پارسي دولت هخامنشي مي باشد که در زمان کوروش بزرگ کار ساخت آن آغاز گرديد . جهت ساخت پاسارگاد ، کوروش بزرگ سنگ تراشان و معماران ديگر کشورها همانند يوناني ها ، ليديه اي ها ،بابلي ها واورارتوها را به کار گرفت و پاسارگاد را بنا نهاد .
منابع:
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
22. تعداد افراد خانواده کوروش و نام آنها و نوع پوشش ارتش ايراني در آن زمان
پاسخ: بر اساس منابع تاريخي پدر کوروش ، کمبوجيه و مادرش ماندانا بوده. همسر وي ملکه کاساندان بوده و فرزندانش نيز برديا و کمبوجيه و آتوسا بوده اند . تنها اين افراد در منابع آمده اند و اگر کسان ديگري از خانواده وي بوده اند اطلاعي در دست نيست .
منابع :
- امپراتوري هخامنشي/ نويسنده: پير بريان/مترجم: ناهيد فروغان/نشر قطره و فروزان/ج1/1380.
- از زبان داريوش/نويسنده: هايد ماري کخ/مترجم: پرويز رجبي/نشر کارنگ/1380.
23. اطلاعات تاريخي، کاربرد و دلايل ساخت، شکل واقعي بنا و نحوه ساخت
پاسخ: پاسارگاد در سال 550 پيش از ميلاد توسط کوروش بزرگ ساخت ان آغاز گرديد. در دوره کوروش جندين کاخ ، باغ شاهي، دژ نظامي ، برجسنگي(آتشکده) ،محوطه مقدس(سکوهاي نيايش) و آرامگاه کوروش ساخته شد. پاسارگاد به منظور محل زندگي کوروش و مقر فرماندهي وي احداث گرديد . تصويري ازشکل واقعي بناهاي پاسارگاد به دليل تخريب زياد در دست نمي باشد . تنها بناهاي سالم آن آرامگاه مي باشد. در کتاب پاسارگاد ديويد استروناخ (کاوشگر پاسارگاد) بعضي از بناها باز سازي شده است. جهت ساخت پاسارگاد ، کوروش بزرگ سنگ تراشان و معماران ديگر کشورها همانند يوناني ها، ليديه اي ها ،بابلي ها و اورارتوها را به کار گرفت و پاسارگاد را بنا نهاد.
منابع:
- تاريخ سياسي هخامنشيان/ نويسنده: محمد آ. داندامايف/مترجم: خشايار بهاري/نشر کارنگ/1381.
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.
24. شجره نامه کوروش و شاهان هخامنشي و تاريخ زيستن آنها
منابع:
- تمدن هخامنشي/نويسنده: علي سامي/ جلد دوم/1343.
25. چه اقداماتي در خصوص رطوبت در آينده براي پاسارگاد گرفته شده است؟
پاسخ: نصب رطوبت سنج و کنترل آن در محوطه
26. کوروش که ذوالقرنين بوده است يا نه؟
پاسخ: ذوالقرنين به معناي صاحب دو شاخ مي باشد ، نقش موجود در کاخ دروازه پاسارگاد که به انسان بالدار معروف مي باشد نيز داراي دو شاخ در بالاي سر و قسمت زير تاج مي باشد. در قرآن ( سوره کهف) اشاراتي به ذوالقرنين شده که مفسرين از جمله علامه طباطبايي معتقدند ذوالقرنين ياد شده در قرآن همان کوروش بزرگ است . مولانا ابوالکلام آزاد حکيم هندي نيز معتقد است نقش انسان بالدار همان ذوالقرنين قرآن است . ذوالقرنين داراي شخصيتي با روح متعالي است که در جهت صلح و آرامش و سعادت انسانها کارهاي زيادي انجام داد .
منبع:
- آرامگاه کوروش و باورهاي مردم فارس/نويسنده: جمشيد صداقت کيش/ انتشارات خجسته/1379.
- کوروش کبير حقيقت تاريخ/ فرشاد ابريشمي/انتشارات ابريشمي فر/1384.
27. چرا اينگونه نماي آرامگاه را زشت کرده ايد در صورتي که بهتر از اين مي توان از آن در مقابل باران دفاع کرد؟
پاسخ: اين سقف جهت انجام کار مرمت که در حال حاضر در حال انجام مي باشد برپاشده است
28. آيا اين قلعه قبلاً باغ يا شهري بوده است؟
پاسخ: دردوره هخامنشي و همزمان با فرمانروايي کوروش ، پاسارگاد به عنوان اولين پايتخت پارسي برگزيده شد و کوروش بزرگ در آن اقدام به ساخت کاخها و بناهايي نمود . تمام کاخها در ميان باغ و بوستان قرار گرفته بودند که آثار باغها به صورت بوي هاي سنگي به جاي مانده است . بر بالاي تپه معروف به تل تخت يک صفه سنگي در دوره کوروش ايجاد شد که ب روي آن يک کاخ و قلعه ديدباني نيز ساخته شد .
منبع:
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.
29. تاريخچه مسجد اتابکي(ساخت و تخريب و ...)
پاسخ: در دوره اتابکان فارس قرن هفتم هجري با استفاده از سنگهاي کاخهاي کوروش يک مسجد رو باز در اطراف آرامگاه کوروش ساخته شد که محراب آن در داخل اتاقک آرامگاه کنده کاري شده است. به دليل اينکه آرامگاه در دوره هاي مختلف مقدس بوده و نيز با ورود اسلام به ايران به عنوان آرامگاه مادر سليمان معروف گشت ، اين مسجد در اطراف آرامگاه ساخته شد . در سال 1350 سنگها به کار گرفته شده در ساخت مسجد دوباره به جاي اصلي خود که همان کاخها بودند برگردانده شدند.
منبع:
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.
30. چرا براي حفظ آثار باستاني از باستان شناسان خارجي کمک گرفته نمي شود؟
پاسخ: هر ساله گروه هاي مشترک داخلي و خارجي در کار مرمت و باستان شناسي اعزام مي شوند.
31. چرا اطراف آثار باستاني را با شيشه هاي طبق دار نمي پوشانند؟
پاسخ: به دليل عدم مطابقت با اصول مرمتي و اصول حفاظتي ميراث جهان
32. آيا درون آرامگاه مانند اهرام مصر است؟
پاسخ: آرامگاه کوروش داراي دو قسمت مي باشد که قسمت اول به صورت پلکاني و داراي 6 پله مي باشد. قسمت دوم که بر روي پله کانها قرار گرفته ،اتاقک تدفين با سقف شيرواني مي باشد . اتاقک به صورت چهار گوش ساده مي باشد که جسد کوروش درون آن قرار گرفته بوده است. و داراي يک در سنگي منقوش به گل روزت بوده است.
منبع:
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.
- مجموعه دروس باستان شناسي و هنر دوران تاريخي: ماد، هخامنشي،اشکاني، ساساني/نويسنده: علي اکبر سرفراز و بهمن فيروزمندي/ انتشارات: جهاد دانشگاهي/1374.
33. کمبوجيه کيست چگونه مرد؟
پاسخ: کمبوجيه پسر کوروش بود که بعد از پدر جانشين وي شد . وي مصر را فتح کرد و در راه برگشت به ايران کشته شد . از سرنوشت جسد و آرامگاه او اطلاعي در دست نيست .
منبع:
- تاريخ سياسي هخامنشيان/ نويسنده: محمد آ. داندامايف/مترجم: خشايار بهاري/نشر کارنگ/1381.
- امپراتوري هخامنشي/ نويسنده: پير بريان/مترجم: ناهيد فروغان/نشر قطره و فروزان/ج1/1380.
34. دليل شکست هخامنشيان از اسکندر چه بود؟
پاسخ: در دوره داريوش سوم به دليل ضعف مديريت او بر امپراتوري هخامنشي ف تارضايتي و نابساماني گسترش يافت . اسکندر در اين زمان و جهت گرفتن قسمتهاي غربي امپراتوري پارس و الحاق آنها به خاک خود لشکرکشي عظيمي را راه انداخت و از ضعف داريوش سوم استفاده کرد و توانست امپراتوري پارس را شکست دهد.
منبع:
- تاريخ سياسي هخامنشيان/ نويسنده: محمد آ. داندامايف/مترجم: خشايار بهاري/نشر کارنگ/1381.
- امپراتوري هخامنشي/ نويسنده: پير بريان/مترجم: ناهيد فروغان/نشر قطره و فروزان/ج1 /1380.
35. محل دفن کوروش دقيقاً کدام قسمت آرامگاه قرار دارد؟
پاسخ: بر اساس بررسي و مطالعات انجام شده بر روي آرامگاه کوروش ، مشخص گرديده که جسد وي در قسمت اتاقک آرامگاه قرار گرفته بوده که متاسفانه اکنون جسد درون آن وجود ندارد و مشخص نيست در چه دوره و توسط چه افرادي جسد از درون آرامگاه خارج شده است.
منبع:
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
36. آيا در زمان کوروش تجهيزات امروزي از قبيل سراميک، کاشي، شيشه و ... بوده است؟
پاسخ: در دوره هخامنشي هنر و معماري پيشرفت زيادي کرد و در ساخت بناها از مصالح مرغوب و ماندگار استفاده گرديد. بيشترين مصالح سنگ مي باشد که به فراواني در بناهاي هخامنشي مي توان يافت . همچنين در اين دوره از آجرهاي لعابدار رنگين استفاده گرديد . از شيشه نيز جهت ساخت ظروف ظريف و وسايل تزئيني استفاده گرديد.
منبع:
- مجموعه دروس باستان شناسي و هنر دوران تاريخي: ماد، هخامنشي،اشکاني، ساساني/نويسنده: علي اکبر سرفراز و بهمن فيروزمندي/ انتشارات: جهاد دانشگاهي/1374.
37. فاصله بين تخت جمشيد و پاسارگاد با توجه به اينکه هر دو از يک دوره اند؟
پاسخ: پاسارگاد در دوره کوروش ساخته شد و به اولين پايتخت پارسي هخامنشيان گرديد . بعد از کوروش و در زمان داريوش ، تخت جمشيد در دشت وسيع مرودشت ساخته شد و پايتخت به آنجا منتقل گرديد . فاصله تخت جمشيد تا پاسارگاد حدود 70 کيلومتر مي باشد .
منبع:
- مجموعه دروس باستان شناسي و هنر دوران تاريخي: ماد، هخامنشي،اشکاني، ساساني/نويسنده: علي اکبر سرفراز و بهمن فيروزمندي/ انتشارات: جهاد دانشگاهي/1374.
38. آيا تصويري از دورن مقبره موجود است؟
پاسخ: لطفاً به گالري تصاوير مراجعه فرمائيد.
39. دقيقاً تا چه سالي ديوارهاي دور کاخ ها برقرار بوده و بعد توسط چه کسي و چگونه خارج شده يا از بين رفته است؟
پاسخ: بعد از هخامنشيان روند تخريب بناهاي پاسارگاد آغاز گرديد و بر اثر هجوم اقوام مختلف کاخها تخريب شدند. اما بيشترين تخريب بر اثر استفاده مردم از سنگها ي بناها و نيز استفاده از بستهاي آهني و سربي بين سنگها انجام گرفته است. در اطراف مجموعه پاسارگاد، ديوار و برج و بارو خشتي وجود داشته که قسمتهايي از آن بر روي تپه هاي شمالي کاخها وجود دارد.
منبع:
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.
- مجموعه دروس باستان شناسي و هنر دوران تاريخي: ماد، هخامنشي،اشکاني، ساساني/نويسنده: علي اکبر سرفراز و بهمن فيروزمندي/ انتشارات: جهاد دانشگاهي/1374.
40. چرا بناي مقبره بر روي 7 تخته سنگ بنا شده؟ و آيا قبر از طرف سقف بنا شده و قبر اصلي بر روي سقف قرار دارد؟
پاسخ: بناي آرامگاه در هفت طبقه ساخته شده که احتمالا به عدد هفت که نزد ايرانيان مقدس مي باشد توجه شده است. جسد کوروش درون اتاقک موجود در آرامگاه دفن گرديده بوده که اکنون جسد وجود ندارد.
منبع:
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.
41. آرامگاه کمبوجيه به چه گونه اي طراحي شده و چرا به اين اندازه مرتفع بوده است؟
پاسخ: بنايي که به آرامگاه کمبوجيه معروف است ،يک بناي چهار گوش به ارتفاع حدود 14 متر مي باشد که بر روي سه پله ساخته شده و داراي 29 پله مي باشد . البته کاربري اين بنا به صورت يقين مشخص نشده واحتمال اينکه يک بناي آييني (آتشکده)باشد بيشتر است. نمونه سالمتر آن در نقش رستم وجود دارد.
منبع:
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379.
- مجموعه دروس باستان شناسي و هنر دوران تاريخي: ماد، هخامنشي،اشکاني، ساساني/نويسنده: علي اکبر سرفراز و بهمن فيروزمندي/ انتشارات: جهاد دانشگاهي/1374.
42. کتيبه هاي گفته شده در تاريخ اين آرامگاه وجود دارد؟
پاسخ: کتيبه اي اکنون بر روي آرامگاه کوروش وجود ندارد ،اما مورخين يوناني در نوشته هاي خود آورده اند که بر روي آرامگاه کتيبه اي وجود داشته که احتمالا وصيت کوروش بوده است. متن کتيبه: (اي رهگذر تو مي آيي دانسته ام که مي آيي در اينجا من خفته ام کوروش،شاه شاهان. کسي که امپراتوري پارس را براي مردمانش بنا نهاد و اکنون يه اندکي خاک بسنده کرده، بر من و بر خاکي که جسد مرا در بر گرفته رشک مبر)
منابع:
- آرامگاه کوروش و باورهاي مردم فارس/نويسنده: جمشيد صداقت کيش/ انتشارات خجسته/1379.
- تاريخ سياسي هخامنشيان/ نويسنده: محمد آ. داندامايف/مترجم: خشايار بهاري/نشر کارنگ/1381.
43. مهمترين و معتبر ترين منابع در مورد پاسارگاد.
- پاسارگاد/نويسنده: ديويد استروناخ/مترجم: حميد خطيب شهيدي/ناشر: سازمان ميراث فرهنگي کشور/1379
- راهنماي جامع پاسارگاد/ نويسنده: عليرضا شاپور شهبازي/ناشر: بنياد فارس شناسي/1379.